Διατροφικές διαταραχές: Αίτια, συμπτώματα και θεραπεία

Διατροφικές Διαταραχές

Οι Διατροφικές Διαταραχές έχουν αυξηθεί ραγδαία την τελευταία δεκαετία στις αναπτυγμένες χώρες.

Αποτελούν πολύ σοβαρές ψυχικές ασθένειες, που χαρακτηρίζονται από υπερβολικό άγχος και ενασχόληση με το σχήμα και το βάρος του σώματος οδηγώντας σε  επικίνδυνες συμπεριφορές αποσκοπώντας στο απόλυτο έλεγχο του βάρους.

Το αποτέλεσμα τους είναι να υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι τόσο για την σωματική όσο και την ψυχοκοινωνική υγεία των ατόμων. Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής αφορούν όλους τους ανθρώπους,  κάθε ηλικίας και κάθε φύλου.

Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί ότι πιο συχνά ξεκινούν στην εφηβεία και συνήθως σε κορίτσια.

Γιατί προκαλούνται οι Διατροφικές Διαταραχές

Τα αίτια που οδηγούν στις Διατροφικές Διαταραχές δεν είναι σαφή. Ενδεχομένως, οι παράγοντες κινδύνου για κάθε είδος διαταραχής να διαφέρουν.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι υπάρχει μια κληρονομική προδιάθεση. Οι συναισθηματικοί και οι ψυχολογικοί παράγοντες όπως η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η έντονη δυσαρέσκεια με το σώμα παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο.

Επίσης, στην κορυφή των πιθανών αιτιών είναι  τα πρότυπα ομορφιάς και οι οικογενειακοί παράγοντες.

Ποιες είναι οι πιο κοινές Διατροφικές Διαταραχές

Ο  διαχωρισμός, μεταξύ των διατροφικών διαταραχών είναι πολύ δύσκολη υπόθεση. Η Αμερικανική Ψυχιατρική Ομοσπονδία στο Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο, αναγνωρίζει επίσημα 3 είδη διατροφικών διαταραχών:

  • την νευρική ανορεξία
  • την νευρική βουλιμία
  • τις μη αλλιώς προσδιοριζόμενες Διατροφικές Διαταραχές

Νευρική Ανορεξία

Η Νευρική Ανορεξία αποτελεί την σοβαρότερη διατροφική διαταραχή. Οι αιτίες εμφάνισης της παραμένουν άγνωστες και πιθανά είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων.

Τα άτομα με ανορεξία χαρακτηρίζονται από πολύ χαμηλό βάρος σώματος για το ύψος, το φύλο και την ηλικία. Δεν τρέφονται σχεδόν καθόλου και περιορίζουν την προσλαμβανόμενη ενέργεια σε λίγες μόνο θερμίδες την ημέρα από συγκεκριμένα τρόφιμα.

Ακόμη, οι ανορεξικοί διέπονται από έντονο φόβο για αύξηση του βάρους τους και βλέπουν συνήθως τον εαυτό τους στο καθρέπτη ως υπέρβαρο. Ασκούνται υπερβολικά, χρησιμοποιούν καθαρκτικά για απώλεια κιλών ή αποβάλλουν την τροφή διαμέσου αυτοαποκαλούμενου εμετού.

Νευρική Ανορεξία

Με λίγα λόγια, η νευρική ανορεξία είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές στην υγεία που μέχρι και σε  θάνατο. Μερικές συνήθεις επιπλοκές είναι:

  1. οστεοπόρωση
  2. καταστολή νευρικού συστήματος
  3. προβλήματα στο γαστρεντερικό σύστημα
  4. αναιμία
  5. αφυδάτωση
  6. αδύναμα νύχια και μαλλιά
  7. κατάθλιψη
  8. καρδιακή ανεπάρκεια
  9. απουσία της έμμηνου ρύσεως λόγω της μη επαρκής πρόσληψης θρεπτικών συστατικών

Νευρική Βουλιμία

Η νευρογενής βουλιμία χαρακτηρίζεται από επεισόδια υπερφαγίας και επακούληθη ακατάλληλη αντισταθμιστική συμπεριφορά για την αποτροπή αύξησης βάρους.

Τέτοιες συμπεριφορές είναι η υπερβολική άσκηση, οι αυτοπροκαλούμενοι εμετοί, η νηστεία και τα διουρητικά ή άλλα παρόμοια φάρμακα. Ωστόσο, οι τεχνικές κάθαρσης ακολουθούν τα περισσότερα επεισόδια, όχι όμως όλα, γεγονός που εξηγεί γιατί πολλοί βουλιμικοί ασθενείς έχουν αυξημένο βάρος.

Τα άτομα με βουλιμία συνήθως καταναλώνουν σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα σημαντικά μεγάλη ποσότητα φαγητού, και δεν μπορούν να ελέγξουν τον εαυτό τους. Τα υπερφαγικά επεισόδια συχνά διακόπτονται από άλλο άτομο ή μετά από πόνο στο στομάχι.

Νευρική Βουλιμία

Η νευρογενής βουλιμία μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικά προβλήματα, οδοντικά προβλήματα, αφυδάτωση, απώλεια καλίου-νατρίου από το σώμα λόγω των συχνών εμετών.

Μη αλλιώς προσδιοριζόμενες Διατροφικές Διαταραχές

Νευρική Ορθορεξία

Η Ορθορεξία χαρακτηρίζεται απο εμμονή με την κατανάλωση μόνο τροφών οι οποίες θεωρούνται υγιεινές.

Τα άτομα με ορθορεξία ασχολούνται υπερβολικά με  την ποιότητα της τροφής τους και αισθάνονται τύψεις και ενοχές κάθε φορά που παρεκκλίνουν από τις διατροφικές επιλογές τους. Αποκλείουν σημαντικές τροφές, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται  διατροφικές ελλείψεις που οδηγούν σε υποσιτισμό.

Η Νευρική Ορθορεξία, μπορεί να οδηγήσει σε κλινικές ιατρικές ή ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις.

Αδηφαγική Διαταραχή / Βουλιμικά επεισόδια (Binge Eating Disorder)

Η αδηφαγική διαταραχή χαρακτηρίζεται απο κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας τροφής, αλλά δεν ακολουθούν αντισταθμιστικές ή εκκαθαριστικές μέθοδοι.

Αδηφαγική Διαταραχή

Ο ασθενής με αδηφαγική διαταραχή  αισθάνεται απέχθεια προς τον εαυτό του, ενοχές και ντροπή για την ποσότητα φαγητού που κατανάλωσε. Γι αυτό, τρώει κρυφά, έχει αυξημένο άγχος για την τη διατροφή και το σωματικό του βάρος είναι συνήθως αυξημένο.

Η αδηφαγική διαταραχή μπορεί να έχει σοβαρότατες συνέπειες για τον οργανισμό όπως παχυσαρκία, διαβήτη, υπέρταση και καρδιαγγειακές παθήσεις.

Σύνδρομο νυχτερινής υπερφαγίας

Το σύνδρομο της νυχτερινής υπερφαγίας χαρακτηρίζεται από την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού κατά τις βραδινές ώρες.

Νυχτερινή Υπερφαγία

Συνήθως, τα άτομα που πάσχουν από αυτό καταναλώνουν το μεγαλύτερο μέρος της τροφής του το βράδυ. Δεν εφαρμόζουν εκκαθαριστικές μεθόδους και αντιλαμβάνονται πλήρως τα επεισόδια.

Οι διατροφικές επιλογές που κάνουν είναι πλούσιες σε ζάχαρη και λιπαρά, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.  Η νυχτερινή υπερφαγία τις περισσότερες φορές οφείλεται σε στρες ή είναι αποτέλεσμα κάποιας εξαντλητικής δίαιτας, η οποία οδηγεί τελικά σε νυχτερινά ξεσπάσματα.

Θεραπεία και αντιμετώπιση Διατροφικών Διαταραχών 

Η αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών είναι ζωτικής σημασίας.

Η διάγνωση τους όμως είναι δύσκολη διότι οι ασθενείς με υπερφαγία όπως και ανορεξία προσέχουν για να μην γίνονται αντιληπτοί. Μάλιστα, πολλοί άνθρωποι δεν ξέρουν ότι ένα μέλος της οικογένειας ή ένας φίλος τους πάσχει.

Η αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών επηρεάζεται από το στάδιο του ασθενούς και γι’ αυτό είναι ιδιάζουσας σημασίας η άμεση θεραπεία. Σε περιπτώσεις που ο ασθενής είναι σε εξαιρετικά χαμηλό βάρος, η μόνη λύση είναι η  ενδονοσοκομειακή θεραπεία.

Διαφορετικά, για την αποτελεσματική θεραπεία τις περισσότερες φορές απαραίτητος είναι ο συνδυασμός της διατροφικής συμβουλευτικής, της ψυχοθεραπείας, τη φαρμακοθεραπείας και φυσικά της επακόλουθης φροντίδας και παρακολούθησης.

Στη θεραπεία των διατροφικών διαταραχών είναι σημαντικό ειδικά όταν πρόκειται για εφήβους να συμπεριλαμβάνονται και τα μέλη της οικογένειας.

Γενικά πάντως, οι Διατροφικές διαταραχές θεραπεύονται με την βοήθεια και την καθοδήγηση έμπειρων επιστημώνων και το επίκεντρο της θεραπείας πρέπει να είναι ένας ειδικά εκπαιδευμένος Διατροφολόγος.

Φίλιππος Παπαχριστοδούλου αντιμετώπιση Διατροφικών Διαταραχών

Επιστημονική υποστήριξη για την αντιμετώπιση Διατροφικών Διαταραχών

Πιστεύετε ότι εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο εμφανίζει συμπτώματα κάποιας διαταραχής πρόσληψης τροφής; Το Διαιτολογικό γραφείο Nutristory μπορεί να σας βοηθήσει!

Είμαι επαγγελματίας Διατροφολόγος στο Νέο Ηράκλειο και πιστοποιημένος Master Practitioner στην θεραπεία διατροφικών διαταραχών. Έχω πολυετή εμπειρία στην υποστήριξη ανθρώπων με διαταραχές πρόσληψης τροφής και γνωρίζω τα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν ώστε να τεθούν οι βάσεις της θεραπείας.

Μπορώ να σας εξυπηρετήσω ακόμα και διαδικτυακά σε όποιο μέρος και να βρίσκεστε και θα χαρώ να έρθουμε σε επαφή. Επικοινωνήστε μαζί μου με όποιον από τους παρακάτω διαθέσιμους τρόπους σας εξυπηρετεί.

Κλείσε ραντεβού

Διάλεξε ώρα & ημέρα. Έλεγξε την διαθεσιμότητα online.